Waar ligt de prioriteit bij het verdelen van COVID-19 vaccins?
Een 'intersectionele' benadering vanuit het mensenrechten perspectief
Vaccins voor COVID-19 zijn beperkt beschikbaar, hetgeen de vraag opwerpt welke groepen prioriteit zouden moeten krijgen voor de toediening van de vaccins. In haar artikel in samenwerking met de onderzoeksgroep van dr. Sharifah Sekalala, suggereert Katrina Perehudoff een verdeling van COVID-19 vaccins geleid door mensenrechten principes in aanvulling op de ethische en volksgezondheidsprincipes die al gebruikt worden. De onderzoeksgroep stelt dat bestaande mechanismen en voorstellen voor de verdeling van vaccins tekortschieten vanuit het mensenrechten perspectief. De focus ligt voornamelijk op medisch kwetsbare personen en er is weinig aandacht voor de sociaal kwetsbare groepen. Dit kan ervoor zorgen dat ongelijkheden en onrechtvaardigheid binnen de samenleving in de hand gewerkt worden.

Veel landen tasten in het duister wanneer zij eindelijk het COVID-19 vaccin in hun bezit hebben: wie heeft nu prioriteit bij de toediening? De meeste landen hebben geen capaciteit en middelen om te monitoren welke bevolkingsgroepen het hardst worden getroffen door het virus. Een tal van mechanismen en voorstellen met betrekking tot de verdeling van vaccins legt daarom de prioriteit bij ouderen en personen met bestaande medische condities om sterfte en ziekte door COVID-19 te verminderen. De sociaal kwetsbare personen die niet binnen deze “ medische risicogroepen” vallen, worden echter niet meegerekend terwijl zij weldegelijk een verhoogd risico lopen. Recente data uit de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk heeft namelijk uitgewezen dat etnische minderheden niet alleen een grotere kans hebben om besmet te raken met COVID-19, de kans is ook groter dat zij komen te overlijden. Minderheidsgroepen hebben frequent te maken systemische discriminatie en zijn sociaal kwetsbaar door bijvoorbeeld slechte woonomstandigheden, lage inkomens en onstabiele werkgelegenheid, waardoor zij vatbaarder zijn voor ziekten.
Katrina Perehudoff en collega’s stellen daarom een intersectional human rights approach voor. Deze benadering houdt rekening met de sociale determinanten van gezondheid en de invloed van structurele ongelijkheden binnen bevolkingsgroepen. Op deze manier worden overlappende kwetsbaarheden van achterstand, etnische diversiteit en gezondheidstoestand meegenomen in het besluitvormingsproces over welke groepen prioriteit hebben bij de toediening van het vaccin.